چاپ افست چیست؟

چاپ افست که با نام لیتوگرافی افست هم شناخته می‌شود، یکی از متداول‌ترین روش‌ها در این صنعت است. در این روش، تصویر به‌صورت مستقیم از صفحه فلزی روی کاغذ منتقل نمی‌شود؛ بلکه ابتدا از روی زینک به یک غلتک لاستیکی منتقل شده و سپس روی سطح چاپ قرار می‌گیرد. همین انتقال غیرمستقیم باعث افزایش کیفیت، یکنواختی رنگ و دوام طراحی و چاپ پاکت می‌شود. به دلیل کیفیت بالا و مقرون‌به‌صرفه بودن در تیراژهای بالا، چاپ افست هنوز هم یکی از اصلی‌ترین انتخاب‌ها برای چاپ‌های تبلیغاتی، تجاری و صنعتی به شمار می‌رود.

چاپ offset چگونه کار می‌کند؟

در فرآیند چاپ offset، تصویر ابتدا روی یک صفحه فلزی به نام زینک قرار می‌گیرد. سپس جوهر از روی زینک به غلتک لاستیکی منتقل می‌شود و در نهایت از روی غلتک روی کاغذ می‌نشیند. به این دلیل که جوهر مستقیما با کاغذ تماس ندارد، کیفیت چاپ افزایش پیدا می‌کند و جزئیات با دقت بیشتری دیده می‌شوند.

مفهوم واژه‌ی افست در این صنعت

واژه «افست» به معنای انتقال غیرمستقیم تصویر است. برخلاف برخی روش‌های دیگر که تصویر مستقیما روی کاغذ چاپ می‌شود، در این روش یک واسطه لاستیکی بین زینک و کاغذ قرار دارد. این ویژگی باعث می‌شود:

• سطح چاپ آسیب نبیند
• رنگ‌ها یکنواخت‌تر باشند
• امکان چاپ روی انواع کاغذ و مقوا فراهم شود

تاریخچه چاپ Offset

پیش از شکل‌گیری چاپ افست، روش لیتوگرافی به‌عنوان تکنیک اصلی در این صنعت مورد استفاده قرار می‌گرفت. این روش در سال 1796 توسط آلویس زنه‌فلدر ابداع شد و بر پایه تضاد آب و چربی عمل می‌کرد. در اوایل قرن بیستم، ایده انتقال تصویر به‌صورت غیرمستقیم شکل گرفت. ایرا روبل در سال 1903 به‌طور اتفاقی متوجه شد که انتقال تصویر به غلتک لاستیکی، کیفیت آن را بهبود می‌دهد. همزمان کاسپار هرمان نیز روی این ایده کار می‌کرد و در نهایت دستگاه چاپ افست را توسعه داد.

با گذشت زمان و ورود زینک‌های فلزی حساس به نور، افست به یکی از دقیق‌ترین و سریع‌ترین روش‌ها تبدیل شد. در ایران نیز نخستین دستگاه‌های چاپ افست در اواخر دهه 1310 وارد چاپخانه‌ها شدند و تحولی جدی در این صنعت ایجاد کردند

انواع چاپ افست Offset

ورقی:

در این روش، کاغذ به‌صورت ورق وارد دستگاه می‌شود و برای چاپ‌هایی که نیاز به دقت بالا دارند بسیار مناسب است؛ مانند:

• بروشور
• کاتالوگ
• پوستر
• کارت ویزیت
• بسته‌بندی

رول:

در چاپ افست رولی، کاغذ به‌صورت رول پیوسته وارد دستگاه می‌شود. این روش بیشتر برای تیراژهای بسیار بالا استفاده می‌شود؛ مثل:

• روزنامه
• مجله
• کتاب

خشک:

در این نوع افست، به‌جای آب از صفحات خاصی استفاده می‌شود که نیازی به رطوبت ندارند. نتیجه، وضوح بالاتر و کنترل بهتر جوهر است.

UV:

در این روش، جوهر با نور ماوراءبنفش خشک می‌شود و مقاومت بالایی در برابر رطوبت و خراش ایجاد می‌کند. این شیوه برای چاپ روی متریال‌های خاص کاربرد دارد.

کاربردهای چاپ افست

این روش در حوزه‌های مختلفی استفاده می‌شود، از جمله:

• کتاب، مجله و روزنامه
• چاپ بسته‌بندی و جعبه‌های مقوایی
• بروشور، کاتالوگ و تراکت
• چاپ پاکت، سربرگ و ست اداری
• برچسب و لیبل
• چاپ آثار هنری و تبلیغاتی

مزایای چاپ افست

در این روش مزایای متعددی دارد که باعث محبوبیت آن شده است:

• کیفیت بسیار بالا و یکنواخت
• دقت رنگ عالی
• مقرون‌به‌صرفه بودن در تیراژ بالا
• سرعت بالا در تولید انبوه
• امکان چاپ روی متریال‌های مختلف
• ماندگاری بالای چاپ

معایب چاپ افست

در کنار مزایا، این روش محدودیت‌هایی هم دارد:

• هزینه اولیه بالا برای آماده‌سازی
• زمان‌بر بودن راه‌اندازی
• مناسب نبودن برای تیراژهای پایین
• نیاز به اپراتور حرفه‌ای
• ضایعات اولیه در شروع چاپ

فرآیند چاپ افست چگونه است؟

این فرآیند شامل چند مرحله اصلی است:

1. آماده‌سازی فایل طراحی
2. تهیه زینک
3. تنظیم دستگاه
4. انتقال جوهر به بلانکت
5. چاپ روی کاغذ
6. خشک شدن و خدمات پس از چاپ

 

تفاوت چاپ افست با سایر روش‌های دیگر

مقایسه چاپ افست با چاپ دیجیتال، سیلک و فلکسو تفاوت‌هایی دارد:

• برای تیراژ بالا اقتصادی‌تر است
• کیفیت رنگ بالاتری ارائه می‌دهد
• زمان آماده‌سازی بیشتری نیاز دارد

در مقابل، روش دیجیتال برای سفارش‌های کم‌تیراژ و فوری گزینه مناسب‌تری محسوب می‌شود.

تأثیرات زیست‌محیطی

این روش می‌تواند باعث مصرف کاغذ، آب و مواد شیمیایی شود؛ اما امروزه با استفاده از:

• کاغذهای بازیافتی
• جوهرهای گیاهی
• مدیریت پسماند
• کاهش مصرف آب

تلاش‌های زیادی برای کاهش اثرات زیست‌محیطی آن انجام شده است.

فاکتورهای مهم در انتخاب چاپ افست

در انتخاب این روش باید به این موارد توجه کرد:

• تیراژ
• کیفیت مورد نظر
• نوع متریال
• زمان تحویل
• هزینه نهایی
• تخصص چاپخانه

قیمت چاپ افست چگونه محاسبه می‌شود؟

قیمت آن به عوامل زیر بستگی دارد:

• تیراژ
• ابعاد
• تعداد رنگ
• جنس کاغذ
• خدمات تکمیلی
• نوع دستگاه

برای قیمت دقیق، معمولاً استعلام مستقیم از چاپخانه بهترین راه است.

سوالات متداول

زینک چیست؟

زینک صفحه فلزی است که طرح چاپ روی آن قرار می‌گیرد.

چاپ افست برای چه تیراژی مناسب است؟

معمولا برای تیراژهای بالا مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

افست بهتر است یا دیجیتال؟

بستگی به تیراژ، زمان و کیفیت مورد نیاز دارد.